Zout

Voedwel, natuurlijk voedingsadvies, zout

In kleine hoeveelheden is zout een onmisbare voedingstof. Een snufje zout in een gerecht doet andere smaken beter uitkomen, zout versterkt de andere smaken.

Brood

Voedsel zonder zout smaakt meestal saai, brood zonder zout is bijna onsmakelijk, bovendien gaat dit ten koste van de elasticiteit en de korst van het brood.

Hoeveel zout?

We hebben weinig zout nodig voor onze lichaamsprocessen, maar helemaal zonder zout is er geen optimale spijsvertering mogelijk.

De hoeveelheid zout die we nodig hebben is moeilijk in concrete hoeveelheden uit te drukken, de Gezondheidsraad noemt 6 gram per dag. Ga maar uit van een minimale behoefte, die mede afhankelijk is van persoonlijke omstandigheden zoals sporten, zweten, ziekte, bloeddruk etc. 

Conserveren

Zout heeft ook een conserverende werking, het maakt het leven van ongewenste bacteriën onmogelijk.

Zoutarm / zoutloos

Een zoutarm dieet mag slechts 3 gram zout per dag bevatten en een zoutloos dieet nog minder, namelijk 1 gram per dag. De meeste mensen onderschatten hun zoutgebruik dat vaak neerkomt op 6-15 gram zout per dag.

Ongeraffineerd zeezout

Gebruik bij voorkeur ongeraffineerd zeezout waneer je zout toevoegt aan een gerecht. Dit heeft een aangename smaak en bevat naast natrium ook nog een minimale hoeveelheid mineralen en sporenelementen. Daardoor wordt het vaak beter verdragen en opgenomen door de spijsvertering.

Neem voor de smaak zelf eens de proef op de som door naast elkaar een klein snufje geraffineerd zout en ongeraffineerd zeezout te proeven.

Natrium

Keukenzout bestaat voor circa 40% uit Natrium.

Natrium speelt in ons lichaam samen met Kalium een onmisbare rol voor de spieractiviteit. Ook voor onze hersenen is Natrium belangrijk, zonder Natrium kunnen we niet goed denken.

Teveel Natrium heeft een nadelig effect op onze lichamelijke waterhuishouding, waardoor de bloeddruk kan stijgen, hoge bloedruk kan hart- en vaatziekten veroorzaken.

Onze nieren spelen een grote rol bij de uitscheiding van Natrium, dus ook bij nierziekten is een beperking van het Natriumgebruik noodzakelijk.

Ook kan een teveel aan Natrium een risico vormen voor Osteoperose.

We hoeven vaak geen extra zout toe te voegen aan ons dagmenu: kaas, vleeswaren en brood bevatten al voldoende zout en sommige groenten, zoals bietjes en knolselderij hebben van nature een hoog Natriumgehalte. 

Last-minute

Voeg je zout toe aan een gerecht doe dit dan op het laatste moment, maar kook het wel eventjes mee. Zout verliest zijn smaak tijdens het koken, maar de hoeveelheid natrium blijft hetzelfde.

Vaak wordt meegekookt zout beter verdragen dan rauw zout.

Zout is een onmisbare voedingsstof voor mensen, maar alleen bij de goede hoeveelheid. Te veel of te weinig zout is een gezondheidsrisico.

Zout

Wereldwijd wordt zout voornamelijk gewonnen uit zeewater of gesteenten (steenzout).

Zeezout

Door zeewater verdampen ontstaat zeezout. Dit kan in drogerijen, maar ook aan de lucht in zoutpannen onder de warme zon.

Steenzout

Onder de grond en in gesteenten zijn vaak zoutlagen ontstaan door het opdrogen van de zeeën die daar ooit waren. Steenzout wordt gewonnen door water in de grond te pompen en de zoute pekel weer op te pompen en het water te laten verdampen. 

Er bestaan ook zoutmijnen, waaruit het zout wordt gehakt, en gezaagd. Niet alleen de plek waar het vandaan komt, maar ook de manier van winnen, drogen, raffineren en reinigen of toevoegen van hulpstoffen heeft invloed op het eindproduct. 

Keukenzout

Keukenzout is steenzout, wit en geraffineerd, met weinig mineralen.

Tafelzout

Tafelzout is steenzout, vaak tot 2% van het gewicht aangevuld met hulpstoffen die voorkomen dat de zoutkristallen aan elkaar gaan kleven.

Jodiumzout

Jodiumzout, of wel Jozo zout is tafelzout of zeezout waaraan kaliumjodide (Jodium) is toegevoegd. Jodium is een mineraal dat onder andere de werking van de schildklier ondersteunt. 

Tot 2009 waren bakkers in Nederland verplicht om gejodeerd zout te gebruiken, tegenwoordig is dit geen verplichting meer. Bakkerszout bevat 50-65 mg jodium per kg . Biologische bakkers gebruiken nooit gejodeerd zout.

Zeewater

Er bestaat sinds kort een bakker die zijn brood smaak geeft met zeewater, dat is een natuurlijke vervanger voor bakkerszout omdat Jodium veel voorkomt in producten uit de zee zoals vis en zeewier.

Fleur de Sel

Fleur de Sel is het duurste zout, het is zeezout dat wordt gewonnen langs de Middellandse Zee en is eigenlijke het gedroogde vliesje dat op het zeewater in de zoutpan drijft. Volgens kenners is dit het zout met de meeste smaak.

Himalaya zout

Himalaya zout wordt met de hand gewonnen in het Himalya gebergte, het heeft een roze kleur. Dit zout is rijk aan mineralen. De roze kleur komt van de ijzerhoudende grond waarin dit zout eeuwenlang heeft gezeten, ijzeroxide (roest) dus.

Kuidenzout

Kruidenzout bevat naast tafelzout of zeezout ook gedroogde kruiden, groenten en specerijen. 

Smaak-test

Alle hierboven genoemde zouten hebben verschillende samenstellingen en mineralen-gehaltes, dit heeft meer  invloed op de smaak dan je denkt. Het is interessant om deze smaken eens naast elkaar te proeven.

 

Ineke Fienieg

Mijn naam is Ineke Fienieg, als natuurvoedingskundige wijs ik duurzame consumenten de weg naar het verbeteren van hun gezondheid met natuurvoeding. Holistisch, antroposofisch en vooral erg praktisch.

Regelmatig geef ik workshops, kijk in de Agenda voor het actuele aanbod.

Reacties

Jos Sparreboom 2014-06-21 19:01:36 "brood zonder zout is bijna onsmakelijk." U bedoelt: Nederlands patentbloem-brood is ook met zout maar zeer matig van smaak? Ik eet dagelijks brood zonder zout of met bijvoorbeeld slechts 0,8% zout en dat brood is reuze lekker. Ingrediënten:
volkoren tarwe (graham) volkoren rogge, suikerstroop, gist en zuurdesem.

Vriendelijke groet uit Zweden,
Jos
Ineke 2014-06-21 22:29:58 Beste Jos,
Ook zuurdesem volkorenbrood zonder zout smaakt mij niet goed. Zelf gebruik ik nooit patentbloem en ook geen suikerstroop. Stuur me jouw recept eens toe. Alvast bedankt.
Fijne midzomernacht in Zweden!

Voedwel, natuurlijk voedingsadvies

030 879 9451
info AT voedwel DOT nl